Íslenskar bókmenntir

Ísland var öldum saman eitt fátækasta land Evrópu. Kuldi, harðbýli og einangrun settu svip sinn á líf hinna fáu íbúa, einkum á seinni hluta miðalda og fyrri hluta nýaldar. Þéttbýlis-myndun var lítil sem engin og menningin fábreytt. Nema á sviði bókmennta: Þar áttu Íslendingar einstakt sköpunartímabil á 13. og 14. öld, þegar sagnabókmenntir þeirra voru ritaðar, og æ síðan hefur sjálfsmynd þjóðarinnar verið nátengd bókmenntum. Bókmenntirnar höfðu einnig algera sérstöðu í Evrópu hvað varðar samfellu í tungumáli sem lýsir sér í því að enn þann dag í dag geta Íslendingar lesið miðaldabókmenntir sínar vandræðalaust. Á 19. og 20. öld blómstruðu bókmenntirnar að nýju og táknrænt fyrir þá þróun var þegar Halldóri Laxness voru veitt Nóbelsverðlaunin í bókmenntum „fyrir litríkan sagnaskáldskap sinn sem hefur endurnýjað hina miklu íslensku frásagnarlist“ eins og sagði í rökstuðningi sænsku akademíunnar.

Íslenskar bókmenntir verða í brennidepli á bókasýningunni í Frankfurt 2011. Hér á síðunni reynum við að kynna bæði fornbókmenntir og samtímabókmenntir, birtum upplýsingar um höfunda, segjum frá útgáfum, þýðingum, þýðendum og þýðingarstyrkjum, auk þess sem yngsta skáldakynslóðin fær að kynna sig sjálf.

Frekari upplýsingar um íslenska samtímahöfunda, skáldsagnahöfunda, ljóðskáld, barnabókahöfunda og leikskáld má finna á Bókmenntavef Borgarbókasafnsins www.bokmenntir.is. Vefurinn er í gagnagrunnsformi og því hægt að leita að upplýsingum um einstaka höfunda og verk þeirra. Þar má meðal annars lesa nýjar yfirlitsgreinar bókmenntafræðinga um höfunda, persónulega pistla sem höfundar skrifa fyrir vefinn, æviatriði, ritaskrár og brot úr verkum höfunda. Vefurinn er á íslensku og ensku.

Rithöfundasamband Íslands

Rithöfundasamband Íslands var stofnað árið 1974. Áður höfðu tvö rithöfundafélög starfað hér á landi um árabil en fyrstu samtök íslenskra rithöfunda voru stofnuð 1928 sem deild innan Bandalags íslenskra listamanna. 

Rithöfundasamband Íslands er stéttarfélag rithöfunda. Rétt á félagsaðild eiga íslenskir rithöfundar og erlendir höfundar sem hafa fasta búsetu á Íslandi. Tilgangur félagsins er m.a. að gæta hagsmuna og réttar félagsmanna og að verja frelsi og heiður bókmenntanna. Stjórn Rithöfundasambands Íslands gerir samninga við útgefendur, leikhús, fjölmiðla, stofnanir og aðra aðila sem birta eða hafa afnot af verkum félagsmanna. Einnig setur stjórn félagsins einhliða gjaldskrár þar sem það á við. Rithöfundasamband Íslands er aðili að Bandalagi íslenskra listamanna, Norræna rithöfunda- og þýðendaráðinu og Evrópska rithöfundaráðinu.

Þrátt fyrir smæð samfélagsins geta að jafnaði 70 íslenskir rithöfundar helgað sig ritstörfum. Þar skipta sköpum starfslaun listamanna, en einnig tekjur vegna afnota á bókasöfnum, ljósritunar í skólum og birtingar efnis í námsbókum.

Sambandið hefur aðsetur í húsi Gunnars Gunnarssonar skálds. Í húsinu eru skrifstofur og móttökusalir auk íbúðar fyrir erlend starfssystkini okkar. Mikil aðsókn er í íbúðina og er hún í notkun allt árið. Yfir vetrartímann er öflugt starf rekið í Gunnarshúsi: Félagsfundir, upplestrar, dagskrár og móttökur. Áhersla er lögð á að taka vel á móti þeim sem þangað koma.

Til að gerast félagi í Rithöfundasambandi Íslands þarf að uppfylla ákveðn skilyrði og sækja um inngöngu. Í dag eru félagar í Rithöfundasambandinu 391. Þar af 2/3 karlar og 1/3 konur.

Sjá vefsíðu samtakanna: rsi.is